|
Abstract
|
پيشرفت هاي شتاب گيرنده در فناوري هاي توالي يابي نسل جديد و توليد انبوه داده هاي مولكولي، بيوانفورماتيك را به جزء جدايي ناپذير پژوهش هاي سرطان تبديل كرده است. بيوانفورماتيك با تلفيق روش هاي محاسباتي، آماري و يادگيري ماشين، امكان تحليل جامع داده هاي ژنوميكس، ترنسكريپتوميكس، پروتئوميكس و اپي ژنوميكس را در مقياسي وسيع فراهم مي آورد. در حوزه مطالعات سرطان، اين ابزارها براي شناسايي جهش هاي محرك و همراه، بازآرايي هاي كروموزومي، تغييرات تعداد نسخه هاي ژني و الگوهاي متيلاسيون نابهنجار به كار گرفته مي شوند. همچنين، تحليل مسيرهاي سيگنالينگ مختل شده و شبكه هاي برهم كنش پروتئين-پروتئين، درك سازوكارهاي بنيادين تومورزايي را ميسر مي سازد. بيوانفورماتيك با ادغام داده هاي چندلايه (Multi-Omics)، امكان طبقه بندي دقيق تر زيرگروه هاي مولكولي سرطان و كشف نشانگرهاي زيستي تشخيصي، پيش آگهي دهنده و پيش بيني كننده پاسخ به درمان را فراهم كرده است. افزون بر اين، الگوريتم هاي يادگيري ماشين و شبكه هاي عصبي عميق براي پيش بيني نئوآنتي ژن ها، طراحي واكسن هاي شخصي سازي شده و بازكاربري داروها (Drug Repurposing) به كار گرفته شده اند. در حوزه پزشكي دقيق، بيوانفورماتيك با تفسير داده هاي توالي يابي تومور منفرد در سطح سلول و توالي يابي DNA آزاد گردشي (Liquid Biopsy)، امكان پايش كم تهاجمي بيماري و شناسايي مكانيسم هاي مقاومت درماني را فراهم مي سازد. در مجموع، كاربردهاي بيوانفورماتيك در انكولوژي نه تنها به كشف اهداف درماني نوين انجاميده، بلكه با تسهيل گذار از رويكردهاي درماني عمومي به پروتكل هاي متناسب با مشخصات مولكولي هر بيمار، افق هاي تازه اي را در مديريت باليني سرطان گشوده است.
|