Title روش هاي طراحي دارو Type Speech Keywords SBDD, LBDD, Molecular Docking, QSAR, Artificial Intelligence, Virtual Screening. Abstract طراحي دارو فرآيندي پيچيده، پرهزينه و زمان بر است كه با هدف كشف و توسعه تركيبات شيميايي جديد براي تعديل عملكرد يك هدف زيستي مشخص انجام مي شود. روش هاي طراحي دارو به طور كلي به دو دسته اصلي تقسيم مي شوند: طراحي دارو مبتني بر ليگاند (LBDD) و طراحي دارو مبتني بر ساختار (SBDD). در رويكرد مبتني بر ساختار، با استفاده از اطلاعات سه بعدي هدف زيستي (مانند پروتئين يا اسيد نوكلئيك) كه عمدتاً از طريق كريستالوگرافي اشعه ايكس، طيف سنجي رزونانس مغناطيسي هسته (NMR) يا ميكروسكوپ الكتروني كرايو (Cryo-EM) به دست مي آيد، تركيبات بهينه طراحي مي شوند. داكينگ مولكولي، طراحي *de novo* و شبيه سازي ديناميك مولكولي از تكنيك هاي كليدي در اين حوزه هستند. از سوي ديگر، طراحي دارو مبتني بر ليگاند زماني به كار مي رود كه ساختار سه بعدي هدف در دسترس نباشد. در اين روش، با تحليل مجموعه اي از ليگاندهاي فعال و غيرفعال شناخته شده، يك مدل فارماكوفور يا مدل هاي رابطه كمي ساختار-فعاليت (QSAR) براي پيش بيني فعاليت تركيبات جديد ساخته مي شود. پيشرفت هاي اخير در هوش مصنوعي، به ويژه يادگيري عميق، با معرفي مدل هاي مولد مانند شبكه هاي متخاصم مولد (GANs) و خودرمزگذارهاي متغير (VAEs)، تحولي عظيم در طراحي *de novo* ايجاد كرده و امكان كاوش فضاي شيميايي وسيع و توليد تركيباتي با خواص دارويي مطلوب را فراهم ساخته است. امروزه، رويكردهاي تلفيقي كه از نقاط قوت هر دو روش SBDD و LBDD به همراه غربالگري مجازي و هوش مصنوعي بهره مي برند، به عنوان كارآمدترين استراتژي در كاهش زمان و هزينه مراحل اوليه كشف دارو شناخته مي شوند. اين مقاله مروري، به بررسي اصول، الگوريتم ها و كاربردهاي روش هاي مذكور در طراحي منطقي دارو مي پردازد. Researchers Ali Mohammadian (First researcher)