|
Abstract
|
سرطان به عنوان يكي از عوامل اصلي مرگ و مير در جهان، همواره هدف پژوهش هاي گسترده براي يافتن درمان هاي مؤثرتر و كم عوارض تر بوده است. در اين ميان، تركيبات طبيعي حاصل از گياهان، قارچ ها، ميكروارگانيسم ها و موجودات دريايي، به دليل تنوع ساختاري بالا، سميت كمتر نسبي بر سلول هاي سالم و مكانيسم هاي چندگانه اثر، توجه ويژه اي را به خود جلب كرده اند.
بسياري از داروهاي شيمي درماني رايج امروزي، مانند تاكسان ها (از سرخدار) و وينكا آلكالوئيدها (از پروانش)، مستقيماً از منابع طبيعي الهام گرفته يا مشتق شده اند. تركيبات طبيعي از طريق راهكارهاي مختلفي به مهار سرطان كمك مي كنند:
- القاي آپوپتوز (مرگ برنامه ريزي شده سلول سرطاني)
- مهار رگزايي (تشكيل عروق خوني جديد تغذيه كننده تومور)
- مسدود كردن چرخه سلولي (توقف تكثير بي رويه)
- كاهش التهاب و استرس اكسيداتيو
از مهم ترين تركيبات طبيعي با اثرات ضدسرطاني مي توان به كوركومين (در زردچوبه)، رسوراترول (در انگور قرمز و بادام زميني)، اپي گالوكاتچين گالات (در چاي سبز)، كوئرستين (در پياز و سيب)، ليكوپن (در گوجه فرنگي)، سولفورافان (در كلم بروكلي) و بربرين (در زرشك) اشاره كرد.
با اين حال، چالش هايي نظير فراهمي زيستي پايين، پايداري محدود و مقاومت سلول سرطاني در برابر اين تركيبات وجود دارد. پژوهش هاي كنوني بر روي بهبود فراهمي زيستي از طريق سيستم هاي نوين دارورساني (مانند نانوذرات) و همچنين استفاده از درمان تركيبي (همراه با داروهاي شيميايي متداول) متمركز است.
در نتيجه، تركيبات طبيعي نه تنها منبعي ارزشمند براي توسعه داروهاي ضدسرطاني جديد محسوب مي شوند، بلكه مي توانند به عنوان عوامل كمكي در كنار درمان هاي رايج، اثربخشي را افزايش و عوارض جانبي را كاهش دهند. كشف و بهينه سازي اين فرآورده هاي طبيعي، چشم انداز اميدواركننده اي را در پيشگيري و درمان سرطان ترسيم مي كند.
|