مشخصات پژوهش

عنوان	ارزیابی تنوع مورفولوژیک و فعالیت های بیولوژیکی جمعیت های بومی گیاه دارویی زرین گیاه (Dracocephalum kotschyi Boiss.) در ایران
نوع پژوهش	طرح پژوهشی خاتمه‌یافته
کلیدواژه‌ها	Dracocephalum kotschi Boiss.، تنوع، ترکیبات فنولی، اصلاح و اهلی کردن.
چکیده	این مطالعه با هدف ارزیابی دقیق تنوع فیتوشیمیایی و پتانسیل آنتی اکسیدانی در پنج جمعیت مختلف از گیاه دارویی و ارزشمند زرین گیاه (شامل رویشگاه های یاسوج، اراک، تهران، البرز و اصفهان) به مرحله اجرا درآمد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها به روشنی نشان داد که اثر عامل جمعیت بر تمامی صفات مورد بررسی، از جمله محتوای فنول کل، فلاونوئید کل و همچنین ظرفیت آنتی اکسیدانی، در سطح احتمال 1 درصد کاملاً معنی دار است. بر اساس نتایج مقایسه میانگین ها به روش آزمون چنددامنه ای دانکن، جمعیت یاسوج با ثبت میانگین 59/15 میلی گرم بر گرم فنول و 13/10 میلی گرم بر گرم فلاونوئید، برتری محسوسی نسبت به سایر مناطق داشت و بیشترین میزان تجمع ترکیبات متابولیت ثانویه و بالاترین سطح فعالیت آنتی اکسیدانی (4/82 درصد) را به خود اختصاص داد. در نقطه مقابل، کمترین مقادیر اندازه گیری شده در تمامی صفات بیوشیمیایی مربوط به نمونه های جمع آوری شده از جمعیت اصفهان بود. وجود همبستگی مثبت و مستقیم میان محتوای پلی فنولی و قدرت مهار رادیکال های آزاد در این تحقیق، به خوبی بر نقش تعیین کننده و حیاتی شرایط اقلیمی و اکولوژیکی رویشگاه بر کیفیت مواد مؤثره و ارزش دارویی این گونه تأکید می کند. در نهایت، با توجه به غنای فیتوشیمیایی، جمعیت یاسوج به عنوان بیوتیپ برتر و گزینه ای ایده آل جهت برنامه های اصلاحی، اهلی سازی و بهره برداری گسترده در صنایع دارویی معرفی می گردد.
پژوهشگران	سید علی اندی (نفر اول)، فرشته مسکنی (نفر دوم)